Nieuws

‘Uit de geschiedenis van Wateren, Zorgvlied en Oude Willem’  
Op vrijdagmiddag 11 september j.l. was in hotel-restaurant Villa Nova in Zorgvlied de prissentaosie van de ni’jste uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte. Et gong om ‘Uit de geschiedenis van Wateren, Zorgvlied en Oude Willem’, mit bi’jdregen van Janneke Hielkema, Albertha Bloemhoff, Carol Jan Klok en Hans Salverda. Et eerste exemplaor wodde deur de historische Johannes van den Bosch uutrikt an ‘kolonioloog’ Wil Schackmann. Schackmann is kenner bi’j uutstek van de vroegere klonies van de Maotschoppi’je van Weldaodighied en publiceerde daor eerder uutvoerig over. Download hier [453 KB] het nieuwsbericht.

De zwarte nacht

In de jaren dertig waren overal in Nederland werkkampen gebouwd. Het "Werkkamp Diever" aan de straatweg Diever-Wateren werd in oktober 1938 voltooid. Ongeveer 100 werklozen uit verschillende steden betrokken het werkkamp. De eerste bewoners kwamen uit Zuilen, IJsselstein, Harlingen en Franeker. Zij namen deel aan werkverschaffingsprojecten. De in mei 1940 aanwezige arbeiders vertrokken in de loop van 1940 en 1941 merendeels naar Duitsland, om daar tewerkgesteld te worden.

Hiermee kwam "Werkkamp Diever" vrij voor andere bewoners, in veel gevallen groepen joodse mannen. Werkeloze joodse mannen uit heel Nederland werden vanaf januari 1942 opgeroepen om zich te melden voor het verrichten van arbeid. Zij werden in de oude werkverschaffingskampen geplaatst. Werkloosheid was in hun geval een relatief begrip, want veelal hadden zij hun baan verloren omdat de bezetter hen uitgesloten had van werk.

Werkkamp B in Oude Willem.
Werkkamp B in Oude Willem.

Door hun plaatsing in werkkampen werden de joodse mannen gescheiden van gezin en woonplaats. Voor de bezetter was dit een volgende stap in het isoleren van deze groep uit de maatschappij. De joodse mannen verrichten allerlei werk, zoals bijvoorbeeld de aanleg van wegen en ontginningen van woeste grond.

Op vrijdag 2 oktober 1942 werden alle joodse mannen in werkkampen in één actie naar kamp Westerbork overgebracht, evenals overigens alle op dat moment in Drenthe woonachtige joden. Opnieuw kwamen de kampen vrij voor andere bewoners.

Dit feit werd op maandag 2 oktober 2017 herdacht bij het monument aan de Bosweg, nabij de locatie waar de werkkampen A en B hebben gestaan. Jans Tabak (helaas niet meer in ons midden), onze plaatselijke historicus en Rikus Jager, burgemeester van Westerveld, vertelden over de gebeurtenis van 2 oktober 1942.

Jans Tabak. Rikus Jager.

In 1946 werden de barakken afgebroken. In de krant stond hierover het volgende bericht:

DIEVER, 7 Oct 1946. Binnenkort zullen de barakken van werkkamp Diever A ook worden afgebroken en evenals die van kamp B naar het zuiden des lande worden overgebracht. Daarmede wordt een belangrijke periode in de geschiedenis der gemeente Diever afgesloten. Oorspronkelijk zijn deze kampen gebouwd voor werklozen uit de grote steden en uit Oost-Drente. Daarna zijn ze bewoond geweest door joden. 0.T.-arbeiders, NSB.ers en asocialen. Ook hebben er nog evacués huisvesting gevonden. Stellig zal het terrein de eerste tijd een ledige plaats geven, want om en bij deze kampen was steeds veel beweging.
Bron: De Heerenveense kourier.