U bevindt zich hier: Home » WO II

Sporen tweede wereldoorlog

Verslag van de bevrijding van Diever 1945

Download hier het document. [2.499 KB]

De wreedheid van bloedploeg Norg

Jan Hagel werden zij spottend genoemd, de met jachtgeweren bewapende NSB-ers in de Tweede Wereldoorlog. Deze in 1943 opgerichte hulppolitie was een ware plaag voor de Nederlandse bevolking.

In deze opname komt het onderduikershol De Wigwam en het Schultehuus, die in Diever gedurende de tweede wereldoorlog een belangrijke rol vervulden, aan bod. Onze amateur historicus Jans Tabak spreekt hierover.

Bron: Andere tijden.

Onderduikershol 'De Wigwam'.

Jan Oosterhuis werd in Diever in de Tweede Wereldoorlog algemeen erkend als leider van het verzet. Ook bij de Dieverse jeugd was er een door hem geïnspireerde verzetsgroep, een zestal jongens die allen lid waren van de Gereformeerde Jongerenvereniging en van de Christelijke Reciteervereniging "Dindua".

Zij smeden zich tot een hechte groep met het doel zoveel mogelijk mensen uit de handen van de Duitsers te houden. Het betrof Dolf (Roelof Eggink), Sjors (Roelof Pot), Piet (Hermannus Vos), Bert (Hilbert Gunnik), Max (Thijs Drupsteen) en Fokke Hessels.

Er werd een ondergrondse hut gebouwd in de uitgestrekte bossen ten noorden van Diever. Er werd een hol in een heuvel gegraven die op sterkte werd gehouden door verticaal geplaatste boomstammen. Er werd een slaapvertrek gecreëerd, een woonkamer en een keuken, vernuftig verborgen in het kreupelhout.

Het hol in de vijftiger jaren
Het hol in de vijftiger jaren

Het onderduikershol stond op het landgoed Berkenheuvel en kreeg de naam "De Wigwam". De hut diende voor onderduikers, maar ook voor de opvang van neergeschoten geallieerde vliegers. Voedsel werd verstrekt door de plaatselijke bakker en de slager en werd door betrouwbare inwoners van Diever naar de schuilhut gebracht.

Op de 22 november 1944 werd 's ochtends om 7 uur bij politieambtenaar Gerrit Temmingh te Diever op de deur gebonsd. Zijn woning was geheel omsingeld door de SD uit Heerenveen. Temmingh werd te verstaan gegeven dat hij in de overvalwagen moest plaatsnemen. Daar zat al de eveneens opgepakte politieagent Feenstra uit Dwingeloo. Ook de Dieverse huisarts S. van Nooten werd uit zijn huis gehaald en in de overvalauto gesmeten.

Temmingh werd de vraag gesteld: "Waar is Ome Joop (Geert Koster) en waar is het hol?". Hij heeft geprobeerd hen te misleiden, maar het mocht niet baten. Twee vrachtwagens met circa 50 SD-ers reden de bossen in en omsingelden binnen de kortste keren "De Wigwam", waar op dat moment vier KP-ers vertoefden. Dit waren Mans Vos, Hilbert Gunnink, Roelof Eggink en Gerhardus Koster (zoon van ome Joop).

De KP-ers werden eruit gehaaid en met de kolf van de geweren bewerkt. Vooral Gunnink werd zwaar aan het hoofd gewond. Twee broers van Roelof Eggink, Thijs en Jan, werden eveneens gearresteerd. Alle opgepakte personen werden naar Crackstate in Heerenveen gevoerd en via Amersfoort naar Duitsland gedeporteerd. Alleen Gerrit Temmingh is teruggekeerd. Van de anderen is nooit meer iets vernomen.

- Diever, april 2013 - De vaste ploeg van vrijwilligers heeft de toegang naar het onderduikershol helemaal voorzien van nieuw hekwerk. Dit uiteraard met de bedoeling dat het er weer voor jaren netjes uitziet. Het houtmateriaal is beschikbaar gesteld doort Staatsbosbeheer.